ՉՈՐՍ ԱՒԵՏԱՐԱՆԻՉՆԵՐ

ՍՈՒՐԲ ՄԱՏԹԷՈՍ ԱՒԵՏԱՐԱՆԻՉ

Չորս աւետարանիչներէն առաջինը Մաետթէոս, որ կը թարգմանուի Երգ Կենաց կամ փրկութեան, Ղեւիի ցեղէն էր։
Ինք իր մասին կը վկայէ թէ նախապէս մաքսաւոր էր. վատանուն արհեստ մը՝ զոր կիրարկողը մեղաւոր կը համարուէր։
Երբ Կափառնաում քաղաքին մէջ իր մաքսասեղանին առջեւ նստած էր, Յիսուս անցաւ քովէն եւ զայն տեսնելով ըսաւ.
– Ետեւէս եկուր։
Իսկոյն թողուց ամէն ինչ եւ հետեւեցաւ Փրկիչին, եւ եղաւ տասներկու առաքեալներէն մին։ Ապա մեծ խնճոյք մը սարքեց, որուն մասնակցեցան բոլոր մաքսաւորներ, եւ անոնց առջեւ վկայեց իր ընդունած շնորհքին մասին։ Թէ ինչպէս կորստականը լքելով, անանցին հետամուտ եղաւ։
Մինչեւ համբարձում մասնակից եղաւ կենարար Փրկչին բոլոր քարոզութիւններուն եւ գործունէութեան, եւ վերնատան մէջ ընդունելով Սուրբ Հոգիին շնորհքը, սկսաւ քարոզել Հրէաստանի սահմաններուն մէջ։ Ապա երբ պիտի մեկնէր հեռաւոր վայրեր՝ հոն եւս քարոզելու Աւետարանին խօսքը, Երուսաղէմի հաւատացեալները խնդրեցին իրմէ որ ցարդ քարոզածը իրենց փոխանցէ գրաւոր կերպով։
Եւ այս կերպով Մատթէոս կիրթ լեզուով եւ օրուան եբրայերէնով գրեց իր աւետարանը, Քրիստոսի համբարձումէն 7-8 տարի յետոյ։
Բայց քիչ ժամանակ յետոյ աւետարանին քարոզուոթիւնը յունական լեզուով աւելի տարածուեցաւ, նոյն ատեն իսկ Ս. Մատթէոս ինքը, կամ այլ աշակերտ մը իսկոյն կատարեց յունական թարգմանութիւնը։ Եւ տրուած ըլլալով որ եբրայական առաջին բնագիրը կորսուած էր, այնուհետեւ յունականը ընդունուեցաւ որպէս բնագիր։
Մատթէոսի վախճանի մասին կը պատմուին իրարմէ տարբեր բաներ։ Ոմանք կը գրեն թէ Եթովպիա կամ Հապեշիստան, իսկ ուրիշներ՝ Պարթեւաստան։
նշխարները ցրուած են աշխարհի բոլոր կողմերը, եւ ամէնէն աւելի Իտալիոյ քաղաքները։

ՍՈՒՐԲ ՄԱՐԿՈՍ ԱՒԵՏԱՐԱՆԻՉ

Սիոնի բարձրաբարբառ աւետարանիչը, առիւծի պէս հզօր, Քրիստոսի եօթանասուներկու աշակերտներէն էր եւ ձեռնասունը Ս. Պետրոսի։
Նկատելով, որ ոմանք կը զանազանեն Յովհաննէս Մարկոսը՝ Մարկոս աւետարանիչէն, մենք ուրոյն տուինք նաեւ ամփոփ կենսագրականը Յովհաննէս Մարկոսի։ Յամենայն դէպս հասարակաց կարծիքը այն է, որ Մարկոս աւետարանիչ թարգմանն էր Ս. Պետրոսի, եւ յունարէնի կամ լատիներէնի կը թարգմանէր անոր խօսածները եբրայերէնէն։ Ապա նաեւ իր աւետարանը գրեց թելադրութեամբ Պետրոսի եւ ներշնչումով Սուրբ Հոգիին, Քրիստոսի համբարձումէն շուրջ 15 տարի յետոյ, հաւանաբար յունարէն լեզուով։
Մինչեւ այսօր դեռ առիւծն Ս. Մարկոս պարծանքն է վենետիկցիներուն, եւ անոր ամենահին ձեռագիր օրինակը կը գտնուի իրենց մօտ, անընթեռնելի վիճակի մէջ։
Ինքը Ս. Մարկոս, ըստ աւանդութեան վկայաբաններուն, շատ տարիներ Պետրոսի եւ Պօղոսի ընկերանալէ յետոյ, գնաց առանձին քարոզելու Եգիպտոս, Լիպիա, Պենտապոլիս եւ այլուր, եւ շատ հրաշքներ կը գործէր։ Եւ այսպէսով բազմաթիւ հեթանոսներ դարձի բերաւ եւ կուռքերը կործանեց։
Ապա գնաց Աղեքսանդրիա եւ հոն եւս սկսաւ քարոզել եւ հրաշքներ կատարել։ Հեթանոսները եւ հրեաները, նախանձելով, զայն մատնեցին իշխանութեանց, որ զինք բանտ դրին։
Գիշերը հրեշտակ մը եկաւ բանտ եւ զինք քաջալերեց ըսելով.
– Մի՛ վախնար, Մարկոս, Տիրոջ համար պիտի չարչարուիս, սակայն անունդ պիտի գրուի երանելի առաքեալներուն հետ, եւ պիտի չջնջուի։
Յաջորդ օրը դարձեալ քարշ տուին անոր մարմինը՝ մինչեւ որ Աստուծոյ ձեռքը յանձնեց իր հոգի, շուրջ 68 թուին, Պետրոսէն եւ Պօղոսէն մէկ տարի յետոյ։
ՍՈՒՐԲ ՂՈՒԿԱՍ ԱՒԵՏԱՐԱՆԻՉ

Ղուկաս Աւետարանիչ անտիոքացի էր եւ արհեստով բժիշկ, ինչպէս կը վկայեն կենսագիրները։ Քաջատեղեակ էր ասորերէն, եբրայերէն եւ յունարէն լեզուներուն։
Եւ այս երկրաւոր բժիշկը լսելով երկնաւոր բժիշիկին արարքները եւ հրաշագործութիւնները, որ ի ծնէ կոյրին տեսողութիւն կը շնորհէր, կաղերը եւ անդամալոյծներ կը քալեցնէր, գնաց քովը, աչքերովը տեսաւ եւ հաւատաց։ Ապա յարեցաւ Պետրոսի եւ Պօղոսի, եւ երբ Մարկոս եւ Բառնաբաս Կիպրոս գացին, Ղուկաս ալ, որպէս գործակից մնաց Պետրոսի մօտ, եւ անոր հետ ճամբորդեց մինչեւ Հռոմ։
Ապա Պօղոսի հրամանով ճամբորդեց մինչեւ Գաղղիա, Իտալիա եւ Մակեդոնիա, եւ որպէս հոգեւոր եւ մարմնաւոր բժիշկ կ’ամոքէր իր երկրաւոր հօտը։ Հոն նոյնպէս հրաշքներ կը գործէր, առանց դեղի հիւանդներ կը բժշկէր եւ Աստուծոյ փարախը կը դարձնէր։
Դարձալ Պօղոսի հրամանով գրեց իր անունով աւետարանը, հաւանաբար իր ծննդավայրին՝ Անտիոքի մէջ, ասորերէն լեզուով։
Աւետարանէն տասը տարի ետք գրեց Գործք Առաքելոցը՝ ուղղուած Թէոփիլոսի։
Թէպէտ առաջուց գործակից էր Պօղոսի, սակայն երբ Բառնաբաս Մարկոսի հետ Կիպրոս գնաց, ինքն ալ աւելի կապուեցաւ Պօղոսի։
Ութսուն կամ ութսունչորս տարեկան էր, երբ աւանդեց հոգին։ Մարմինը, ուրիշ առաքեալներու հետ, կը գտնուի Կ. Պոլիս եւ բազմաթիւ հրաշքներ կը կատարուին իր դամբանին վրայ։
Սուրբ Ղուկասի համար կը պատմուի նաեւ թէ ճարտար պատկերահան կամ նկարիչ էր, եւ առաջին անգամ ինքն էր որ նկարած էր Սուրբ Աստուածամայրը՝ Յիսուս մանուկը գիրկը։ Այս պատկերն է, որ Պոլիսէն տարուած է Հռոմ, ուր մինչեւ հիմա կը մնայ։
ՍՈՒՐԲ ՅՈՎՀԱՆՆԷՍ ԱՒԵՏԱՐԱՆԻՉ

Քրիստոսի սիրելի աշակերտը՝ Յովհաննէս, ըստ հայրերու աւանդութեան, Երուսաղէմ մնաց՝ մինչեւ Սուրբ Աստուածածնի վերափոխումը, եւ անոր կը սպասարկէր, ինչպէս պատուիրած էր իրեն Փրկիչը։ Ապա սկսաւ քարոզել արեւելեան երկիրներու մէջ, եւ իր աթոռը հաստատեց Եփեսոսի մէջ։
Երբ Եփեսոս եկաւ, առաջին գործը եղաւ աղօթքներով հիմնայատակ կործանել մեհեանները, եւ այլ հրաշքներով եւ աստուածաբան քարոզութեամբ՝ շատերը քրիստոնէութեան դարձուց։
Վեսպասիանոսի եւ Տիտոսի յաջորդ Դոմետիանոս կայսրը, լսելով կատարուածները զայն աքսորել տուաւ Հռոմ։ Երբ հոն եւս շարունակեց իր քարոզութիւնները, զայն աքսորել տուաւ Եգէական ծովուն Պատմոս կղզին։
Դոմետիանոսի մահէն յետոյ, երբ թագաւորեց Ներուաս, իմաստուն եւ խաղաղասէր կայսրը, հրաման ըրաւ Ս. Յովհաննէսը աքսորավայրէն վերադարձնել Եփեսոս։ Հոն Պատմոս կղզիի բնակիչներուն բուռն փափաքին համաձայն գրեց իր աւետարանը։ Ապա տասը օր առանձնացաւ քարայրի մը մէջ, ուր անցուց աղօթքով եւ ծոմապահութեամբ, եւ հոն գրեց այն հրաշալի տեսիլը՝ որ յիշուած է Յայտնութեան գիրքին մէջ։
Սուրբ Յովհաննէս, զգալով իր մօտալուտ փոխումը աշխարհէն, իր աշակերտներուն տուաւ իր վերջին խրատները եւ օրհնութիւնը, բանալ տուաւ իրեն համար գերեզման մը, մէջը մտաւ եւ ամէնէն հրաժեշտ առնելէ յետոյ՝ քուն մտաւ։
Եւ աշակերտները քաղաք երթալով՝ պատմեցին իրենց եղբայրներուն՝ թէ ննջեց վարդապետն Յովհաննէս։ Ոմանք գալով՝ բացին տապանը, սակայն մարմինը չգտան, այլ միայն հողաթափերը, որովհետեւ Աստուած վերափոխած էր սուրբը, ինչպէս Միածինի մայր Աստուածածինը։

2ns73o9

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s